Het
klimaat van Andorra komt grotendeels
overeen met het gematigde klimaat van
de buurlanden, maar vanwege zijn hogere
ligging is er gemiddeld meer sneeuw
in de winter en is het iets koeler in
de zomer. De hoogste toppen van het
land zijn in de zomer zelden met sneeuw
bedekt.
Geschiedenis
Andorra
is de laatste onafhankelijke overlevenende
van de 'Marca Hispanica', de bufferstaten
die werden gesticht door Carlemany (=
Catalaans voor Karel de Grote), die
nodig waren om de Islamitische Moren
tegen te houden, en ze toegang tot Christelijk
Frankrijk te beletten.
De traditie zegt dat Karel de Grote
het Andorrese volk een stuk land gaf
als ruil voor hun strijd tegen de Moren.
Zo rond 800 werd Karels kleinzoon, Karel
de Kale, graaf van Urgell, benoemd tot
heerser van Andorra. Een afstammeling
van de graaf droeg het land later af
aan het bisdom van Urgell, geleid door
de Bisschop van Urgell.
In 1933 bezette Frankrijk Andorra, vanwege
sociale onrust voor de verkiezingen.
Tussen 1936 en 1940 werd een Frans detachement
in Andorra gelegerd om invloeden van
de Spaanse Burgeroorlog en Franco’s
Spanje buiten te houden. In 1958 sloot
Andorra vrede met Duitsland. Andorra
stond tijdens de Eerste Wereldoorlog
aan de zijde van de Entente maar was
vergeten bij het Verdrag van Versailles
en was dus, juridisch gezien, nog steeds
in oorlog met Duitsland.
Vanwege de relatieve isolatie van het
land heeft Andorra’s bestaan zich
buiten de hoofdstroom van de Europese
geschiedenis afgespeeld, met weinig
banden met andere landen. Dit wijkt
erg af van Spanje en Frankrijk. Tegenwoordig
echter hebben de bloeiende toeristenindustrie,
in samenhang met de ontwikkelingen op
het gebied van vervoer en communicatie,
het land uit zijn isolement gehaald
en werd het politieke stelsel in 1933
grondig gemoderniseerd.
Tegenwoordig is Andorra op politiek
gebied sterk verbonden met de Europese
Unie zonder er lid van te zijn. Het
gebruikt de euro als betaalmiddel, maar
slaat geen eigen munten. Voor de invoering
van de euro waren de Franse franc en
de Spaanse peseta beide wettig betaalmiddel.
Politiek
Tot
voor kort kende Andorra's politieke
stelsel geen duidelijke scheiding van
de uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende
macht.
De in 1993 aangenomen grondwet vestigt
Andorra als een soevereine parlementaire
democratie die de co-prinsen als staatshoofden
behoudt, maar het regeringshoofd de
uitvoerende macht biedt. De twee co-prinsen
regeren gelijkwaardig met beperkte bevoegdheden
die geen veto over overheidshandelingen
omvatten. Zij worden in Andorra vertegenwoordigd
door een afgevaardigde.
De manier waarop de twee prinsen worden
gekozen maakt Andorra tot een van de
politiek afwijkendste landen op aarde.
Een van de co-prinsen is de president
van Frankrijk, op dit moment Jacques
Chirac (het is historisch om het even
welk staatshoofd van Frankrijk het betrof,
ook koningen en keizers van Frankrijk
zijn co-prins geweest). De andere co-prins
is de huidige katholieke bisschop van
de Spaanse stad La Seu d’Urgell,
op dit moment Joan Enric Vives i Sicilia.
Omdat geen van beide prinsen in Andorra
woont, is hun rol bijna volledig symbolisch.
Het belangrijkste wetgevende orgaan
van Andorra is de eenkamerige Algemene
Raad van de Valleien (Consell General
de les Valls), die 28 zetels telt. De
helft van de parlementsleden (14) wordt
verkozen via een stelsel van evenredige
vertegenwoordiging, de andere helft
volgens een disctrictenstelsel. Voor
alle volksvertegenwoordigers geldt een
termijn van vier jaar. De regering (Govern)
wordt gevormd door het regeringshoofd
(Cap de Govern), die verkozen wordt
door de Algemene Raad, en de door hem
aangestelde ministers. Momenteel bestaat
de regering uit leden van de Liberale
Partij van Andorra, met Albert Pintat
als premier. De Sociaal-Democratische
Partij maakt deel uit van de oppositie.
De defensie van het land valt onder
de verantwoordelijkheid van Frankrijk
en Spanje.
Economie
Het
toerisme vormt de pijler van Andorra’s
kleine economie en vertegenwoordigt
ruwweg 80% van het BBP. Jaarlijks wordt
het land bezocht door naar schatting
9 miljoen toeristen, aangetrokken door
de belastingvrije status van Andorra
en door de vele recreatiemogelijkheden,
zowel in de zomer als in de winter.
Het relatieve voordeel van Andorra is
deels verloren gegaan vanwege de openstelling
van de Franse en de Spaanse economie,
waardoor daar meer goederen tegen lagere
prijzen te krijgen zijn.
Het bankwezen draagt, met zijn status
van belastingsparadijs, ook wezenlijk
bij aan de economie. De landbouwproductie
is beperkt - slechts 2% van het land
is bebouwbaar - en het meeste voedsel
moet worden geïmporteerd. De belangrijkste
veeactiviteit is het fokken van schapen.
De voornaamste exportproducten zijn
sigaretten, sigaren en meubels.
Andorra is geen volwaardig lid van de
Europese Unie, maar geniet een speciale
verhouding met de Unie. Andorra wordt
bijvoorbeeld behandeld als lid van de
EU voor handel in vervaardigde goederen,
maar niet als het gaat om landbouwproducten.
Andorra heeft geen eigen munt en gebruikte
de munteenheid van de twee omringende
naties. Voorafgaand aan 1999 waren dit
de Franse franc en de Spaanse peseta,
die sindsdien door één
enkele munt zijn vervangen, de euro.
In tegenstelling tot andere kleine Europese
staten die de euro gebruiken, heeft
Andorra nog geen eigen euro-muntstukken.
In oktober 2004 begonnen de onderhandelingen
tussen Andorra en de EU met een overeenkomst
die toestond dat Andorra zijn eigen
munten mag slaan.
|