Geografie
Land & Ligging
Kroatië ligt aan de Adriatische
Zee met Italië in het westen, Oostenrijk
en Hongarije in het noorden. Ingeklemd
tussen de noordelijke provincies en
de Adriatische kuststrook ligt Bosnië-Herzegovina,
als het ware vastgehouden tussen duim
en wijsvinger die Noord- en Zuid-Kroatië
om dat land vormen.
De
bijna vijf miljoen inwoners hebben een
landoppervlakte tot hun beschikking
van 56.691 vierkante kilometer. Daarmee
is het ongeveer even groot als België
en Nederland tezamen. Ook heeft Kroatië
nog eens 31.067 vierkante kilometer
territoriale wateren bij.
Voor
de kust liggen niet minder dan 1.187
eilanden, waarvan er 66 bewoond zijn.
De grootste eilanden zijn Krk (door
een brug met het vasteland verbonden)
en Cres. Vele veerdiensten zorgen voor
een prima bereikbaarheid van de eilanden.
Naar
het oosten toe wordt het land vlakker,
al blijft het overal heuvelachtig. De
hoogste berg ligt in de provincie Split,
noordelijk van Split en Šibenik.
De Dinara steekt 1.849 meter boven het
zeeniveau uit.
Veel grote en kleine rivieren vind je
in het noorden van het land. De meest
bekende zal ongetwijfeld de Drava (Drau)
zijn, een zijrivier van de Dunav (Donau).
Deze rivier vormt een grens, over een
lengte van meer dan honderd kilometer,
met Hongarije. Ook de Save is een zijrivier
van de Dunav. Deze ontspringt in Slovenië
en vormt een belangrijk gedeelte van
de grens met Bosnië-Herzegovina.
Bij Sisak voegt zich het water van de
Kupa daarbij.
Behalve de kusten en de rivieren is
Kroatië ook rijk aan meren. De
Plitvice meren zullen ongetwijfeld de
bekendste zijn, maar ze zijn betrekkelijk
klein in vergelijking tot bijvoorbeeld
het visrijke Vranameer ten zuidwesten
van Zadar. De oppervlakte hiervan is
ruim dertig vierkante kilometer en het
leent zich bij uitstek voor allerlei
water(sport)activiteiten. Het is een
geliefd oord voor watersportliefhebbers,
vooral daar het nauwelijks dieper is
dan twee meter.
Klimaat
In Kroatië heerst een grote verscheidenheid
van klimaten. Aan de Adriatische kust
heerst een Middellandse-Zeeklimaat dat
zich kenmerkt door warme en droge zomers
en zachte maar vochtige winters. In
januari is het er gemiddeld 5 tot 10
graden Celsius, in augustus tussen de
23 en 26 graden.
In de bergachtige gebieden blijft de
temperatuur in januari onder het vriespunt,
gemiddeld schommelt de temperatuur tussen
de -5 en 0 graden Celcius. De zomers
zijn er aangenaam fris, in de wintermaanden
kunnen er grote hoeveelheden sneeuw
vallen. Gedurende de maand augustus
stijgt de temperatuur in de hooggelegen
gebieden tot ongeveer 18 graden Celcius.
Het binnenland kent een klimaat met
droge en hete zomers en koude, natte
winters. De temperatuur schommelt in
januari rond het vriespunt, terwijl
het in augustus gemiddeld 24 graden
Celcius kan worden.
De mooiste tijd om Kroatië te bezoeken
is daarom ook de zomer. De binnenlanden
kunnen door het slechte weer 's winters
het best gemeden worden.
De geschiedenis
Toen ongeveer in 600 na Christus de
Kroaten in het gebied aankwamen, hadden
er al allerlei andere volkeren in het
gebied gewoond. Illyiërs, Grieken,
Romeinen, Hunnen en Goten woonden ooit
in Kroatië, voornamelijk langs
de kust. De kuststreek is in de late
Middeleeuwen bijna permanent onder Venetiaans
bewind geweest. Het noorden en oosten
van het land waren in dezelfde tijd,
eind 1300 tot 1700 na Christus, Turks
gebied.
Na die tijd werd de invloed van het
Habsburgse (Oostenrijk-Hongaarse) rijk
steeds groter. In 1815 hadden de Habsburgers
heel Kroatië in handen en dat zou
tot de Eerste Wereldoorlog zo blijven.
Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog
hadden Serven, Kroaten en Slovenen samen
een Joegoslavisch Koninkrijk opgericht
om weerstand te bieden tegen nieuwe
Habsburgse overheersing. In 1941 viel
Hitler het land binnen, en hij maakte
handig misbruik van de oude tegenstellingen
tussen de Serven en Kroaten. Hij maakte
van Kroatië een vazalstaat, waar
Serven en joden het doelwit werden van
fascistische terreur.
De Kroaat Josip Tito leidde het communistische
verzet, hij slaagde er grotendeels in
Joegoslavië zelf te bevrijden.
Hij genoot groot aanzien en was de aangewezen
figuur om na de oorlog het bestuur van
heel Joegoslavië op zich te nemen.
Tito leidde het land tot zijn dood in
1980.
Maar met Tito stierf de grote bindende
factor van de Joegoslavische deelrepublieken.
De oplopende spanningen binnen het land,
en de aanhoudende bevoorrechting van
de Serven leidden er toe dat in 1991
zowel Slovenië als Kroatië
zich onafhankelijk verklaarden. De hierna
uitbrekende oorlog eindigde voor Kroatië
in feite pas in 1998 toen de laatste
gebieden door de VN onder Kroatisch
toezicht werden geplaatst. De oorlog
had een grote tol geëist. De ooit
in het land levende Servische minderheid
was op de vlucht geslagen en vele duizenden
Kroaten hadden het leven verloren.
Eind 1999 stierf Tudjman, de Kroatische
nationalist die het land vanaf dat de
oorlog was uitgebroken, had geleid.
De westerse wereld reageerde opgelucht.
Tudjman was een nationalist, die de
woede tegen de Servische bevolking van
Kroatië aan bleef wakkeren en niet
meewerkte met het Joegoslavië-tribunaal.
De daaropvolgende presidentsverkiezingen
werden een nederlaag voor wijlen Tudjmans
partij HDZ. De democraat Stjepan Mesic
werd de nieuwe president.
Economie
De economie van het land drijft voornamelijk
op de dienstverlening en de industrie.
Landbouw is vooral van betekenis in
Midden-Kroatië. Langs de kust begint
de, vanouds belangrijke, toeristensector
weer te groeien. Kroatië is niet
rijk aan delfstoffen. Slechts de bauxietmijnen
dragen enigszins bij tot het bnp.
Bevolking
& Cultuur
De inwoners van Kroatië zullen
zich Kroaten noemen. De meeste zijn
dan ook afkomstig uit dit vroegere deel
van Joegoslavië. Dat neemt niet
weg dat je er ook mensen aan zult treffen
met Hongaarse, Servische, Tsjechische,
Slowaakse of Italiaanse voorouders.
De laatste tellingen kwamen uit op een
inwoneraantal van 4.784.265.
Lange tijd werden kunst- en cultuuruitingen
beïnvloed door de buitenlandse
mogendheden die de scepter in Kroatië
zwaaiden. Je zult in de architectuur
bijvoorbeeld veel Oostenrijks-Hongaarse
(Habsburgse) en Venetiaanse invloeden
terugvinden.
Het land heeft wel schilders van naam
voortgebracht en er zijn zelfs stromingen
in de schilderkunst in Kroatië
ontstaan. Het meest beroemd zijn de
werken van Ivan Generalic. Deze schilder
hield zich voornamelijk bezig met naïeve
schilderkunst (Hlebine school). Ook
bekend zijn de schilders Mijo Kovacic
en Ivan Lackovic. Van hen kwamen ook
werken die later wereldberoemd zijn
geworden.
Kunst
en cultuur zijn zeer belangrijk voor
de Kroaten, misschien wel omdat de eigen
historie op dit gebied ontbreekt. Je
zult overal aankondigingen vinden van
manifestaties.
Dat de Kroaten weinig literatuur van
eigen bodem hebben, valt te verklaren.
Immers, Kroatisch was in vroeger jaren
een taal die in bepaalde delen van het
binnenland alleen door de boeren gesproken
werd. In de steden en in de industriegebieden
werd Duits, Hongaars of Italiaans gesproken.
Op het gebied van folklore kent Kroatië
een lange traditie. Nog steeds kun je
in alle delen van het land genieten
van oorspronkelijke zang en dans die
uit die streek afkomstig is, meestal
uitgevoerd in traditionele kleding.
Een groot aantal historische gebouwen
is door de UNESCO als cultureel erfgoed
van de mensheid aangewezen. Dat geldt
trouwens ook voor een aantal natuurgebieden.
Kroaten koesteren hun verleden, wat
duidelijk zichtbaar wordt in het grote
aantal musea dat het land rijk is. Ook
kastelen en burchten worden doorgaans
goed onderhouden.
Eten
Ander
land, ander eten. De Kroatische keuken
is zeer gevarieerd, maar natuurlijk
heel verschillend van de Nederlandse
keuken. In veel gevallen krijgt u grotere
porties vlees, maar kleinere porties
groenten. Aarzelt u niet ook eens een
Kroatische specialiteit te proberen.
In het begin misschien even wennen,
maar het is vaak smakelijker dan de
variant van de Westeuropese keuken.
Flora
& Fauna
In Kroatië worden 4.300 soorten
planten en 278 soorten bomen en struiken
onderscheiden. Overal kenmerken cipressen
het land. Natuurlijk vallen ook de olijfbomen
op en wat lager bij de grond de brem,
oleander en lavendel. Het rijkst is
het plantenleven echter in de bergen.
Bloemen leggen in de zomer een kleurrijk
tapijt over de bergweiden. Er bloeien
veel beschermde soorten waaronder orchideeën,
edelweiss en gentianen.
Het dierenrijk is in Kroatië ruim
vertegenwoordigd. Kroatië is niet
voor niets een geliefd land bij de jagers
uit vele omringende landen. Er kan gejaagd
worden (onder strikt toezicht) op wilde
zwijnen, diverse hertensoorten, vossen,
hazen, fazanten en… beren! Toch
zijn niet alle dieren vogelvrij in Kroatië.
Bescherming genieten zes soorten vlinders,
322 vogelsoorten, een zeldzame bosmier,
35 zoogdieren, waarvan maar liefst 29
vleermuissoorten en verder nog diverse
kikkers, reptielen en slakken.
Parken
In Kroatië wordt een onderscheid
gemaakt tussen nationale- en natuurparken.
De nationale parken worden zo min mogelijk
ingericht, terwijl in de natuurparken
nog wel eens een bankje of wandelroute
wordt neer- of uitgezet.
De nationale parken Brijuni en Kornati
bestaan beide uit eilandengroepen voor
de Istrische en centrale kust. Brijuni
bestaat uit veertien eilanden, Kornatie
uit meer dan 140 eilanden. Krka en Ptlivice
zijn landinwaarts gelegen parken en
bestaan uit bergen, bossen en meren.
Belangrijke natuurparken zijn Velebit,
nabij Senj, en Medvednica, ten noorden
van Zagreb.
Taal
In
Kroatie wordt door de bevolking Kroatisch
gesproken, maar met engels en duits
kun je ook vaak terecht.
In de hotels wordt over het algemeen
redelijk goed engels gesproken.
Geld
Aan
de Kroatische kust vind je overal pinautomaten
waar je met een bank- of giropas terecht
kunt. Het is wel verstandig om voor
de eerste dagen wat contante Euro biljetten
mee te nemen.
Kroatisch geld dat aan het eind van
de vakantie over is, moet in Kroatie
worden teruggewisseld. Nederlandse banken
willen dit geld namelijk niet aannemen.
Voor fooien geldt circa 10% van het
totaal bedrag op de rekening.
In
de grotere restaurants en winkels is
het mogelijk om met creditcard te betalen.
|
De
naam Kroatië roept
bij mensen vaak een beeld
op dat te maken heeft met
de oorlog die er in de jaren
negentig gewoed heeft. Deze
afschuwelijke periode heeft
zijn sporen natuurlijk nagelaten
en zal niet makkelijk worden
vergeten. Gelukkig is er
de afgelopen jaren veel
in het land opgeknapt. De
Kroaten nodigen je graag
uit om het prachtige land
met eigen ogen te komen
zien. 
