Natuur
Een land dat zo’n groot deel van
de aarde beslaat als China, kan geen
tekort hebben aan natuurschoon. Daar
komt nog bij dat Chinese dichters en
schilders altijd veel nadruk hebben
gelegd op de wonderen der natuur in
hun land, alsof schoonheid, die de zintuigen
genot verschaft en de geest inspireert,
deel uitmaakte van de overeenkomst tussen
het Rijk van het Midden en de Hemel
die over het rijk waakte.
Vijf
Heilige Bergen (Wu Yue) is de verzamelnaam
voor de vijf bergen die in de Chinese
mythen worden beschouwd als plaatsen
waar de goden samenkomen. Nu zijn dit
allemaal plaatsen waar mensen heengaan
als pelgrim of toerist.
Er
zijn evenwel veel bergen die nog veel
indrukwekkender zijn dan deze: de Himalaya
op de grens met Tibet en Nepal terwijl
in China zelf het Kunlun-gebergte waarvan
de toppen de 7000 meter halen en waarvan
de smeltende sneeuw zowel de Jangtsekiang
als de Gele Rivier voedt. In het autonome
gebied Xinjiang, in Qinghai en Binnen-Mongolië
bevinden zich enkele van de opmerkelijkste
natuurverschijnselen ter wereld, waaronder
de Gobi- en de Taklamakanwoestijn, de
Qinghai, het grootste zoutwatermeer
van China en de verzengend hete Turpan-depressie.
Langs
zijn 18.000 km lange kust ligt een weelde
aan stranden en woeste kusten, maar
toch roept China niet het beeld op van
het ideale strandvakantieland. Dit komt
gedeeltelijk doordat het kustgebied
dichtbevolkt en geïndustrialiseerd
is, en de kwaliteit van het zeewater,
om het zacht uit te drukken, dubieus
is. Toch wordt er een toeristische infrastructuur
van internationale kwaliteit ontwikkeld
op het eiland Hainan.
Klimaat
In een groot land als China
zijn verschillende klimaten aanwezig.
In het noordoostelijke deel en centraal
China zijn de zomers heet en de winters
koud met veel zand- en stofstormen.
Het zuidoostelijk deel heeft een tropisch
klimaat en heeft een regenperiode in
de zomer.
De kustregio heeft een zeeklimaat met
in verhouding meer regen in de zomer.
Van juli tot oktober kunnen hier tropische
cyclonen voorkomen.
Tibet en Qinghai hebben een bergklimaat,
met strenge winters en matig warme zomers,
terwijl in de woestijn en steppegebieden
van Xinjiang en Binnen Mongolië
het verschil tussen dag (zeer heet)
en nacht (koud) groot is. Hier valt
ook minder regen.
Taal
De belangrijkste taal van China is het
Mandarijn, welk woord komt van het Portugese
mandar (‘besturen’). Het
werd gebruikt in verband met de keizerlijke
ambtenaren die hun eigen ‘officiële
taal’ spraken. Mandarijn is nu
de moedertaal van zo’n driekwart
van de Chinese bevolking, voor het merendeel
in het midden en het noorden. De Peking-variant
van het Mandarijn (zonder het karakteristieke
Pekinese gebrouw) is de officiële
taal van het land en wordt putonghua
genoemd (‘de gemeenschappelijke
taal’).
Het
Kantonees is de tweede taal. Het wordt
vooral gesproken in de provincie Guangdong,
in Hongkong en in Macau. Hoewel het
dezelfde karakters gebruikt als het
Mandarijn, is het verschil in uitspraak
te vergelijken met het verschil tussen
Nederlands en Engels. Andere belangrijke
talen zijn Xiang en Gan in de provincies
Hunan en Jiangxi, Wo rond Sjanghai,
Min in Fujian en Hakka in het zuiden.
Er zijn ook tientallen dialecten.
Cultuur
Het is niet eenvoudig om de cultuur
van 1,2 miljard mensen af te bakenen,
al helpt het wel dat 94 procent van
de bevolking Han-Chinees is. Zij delen
een geschiedenis die teruggaat tot ten
minste 5000 jaar geleden.
De
Chinezen zijn trots op hun cultuur,
al kijken ze soms ook wel eens naar
andere landen om te zoeken naar een
vooruitgangsmodel. Die culturele trots,
het gevoel om te behoren tot iets dat
groter is dan het individu, een sociale
structuur die de tand des tijds heeft
doorstaan, maakt deel uit van het aangeboren
superioriteitsgevoel dat de meeste Chinezen
hebben tegenover hen die de pech hebben
gehad om niet als Chinees op de wereld
gekomen te zijn.
Dit
betekent niet dat de ‘doorsnee-Chinees’
zich altijd cultureel bewust is. Eigenlijk
geven ze minder om de grote symbolen
van hun cultuur – confucianisme,
keizerlijke dynastieën, schilderkunst,
kalligrafie – dan de toeristen.
Dit komt voor een deel doordat het dagelijks
bestaan al hard genoeg is. Zelfs de
religie heeft, bij de weinigen die daar
nog aan doen, een zeer duidelijk praktisch
aspect, waarbij de goden hun dienaren
behoren te belonen met gezondheid, rijkdom
of promotie.
Eten
en drinken
De Chinezen eten natuurlijk met stokjes,
maar je kunt vaak wel om bestek vragen.
Voor niet al te veel geld kun je goed
eten. Je bent per persoon rond de tien
Euro kwijt voor een maaltijd. Chinezen
zijn meesters in het klaarmaken van
bijzonder eten. Groente, kip, vlees,
eieren, vis, alles vind je terug in
de gerechten (soms zelfs katten). Vaak
wordt het gegeten met rijst of als noodles
verpakt. Door de Chinezen wordt vaak
thee gedronken bij het eten, maar wijn,
bier en frisdanken zijn ook te krijgen.
Een spreekwoord zegt dat 'een Chinees
alles eet wat vliegt, behalve een vliegtuig
en alles eet dat poten heeft, behalve
een tafel'. Het resultaat van het feit
dat men in de ook wat karige periodes
voldoende voedsel moest vinden om de
bevolking te voeden. Men kan met eenvoudige
middelen en ingrediënten de meest
fantastische maaltijden bereiden.
De kwaliteit van het voedsel is over
het algemeen goed, zelfs in de kleinste
restaurants. Doordat de ingrediënten
in hete olie (en in een wok) worden
bereid, zullen toeristen nauwelijks
ziek worden van het eten, mits er maar
voldoende rijst bij wordt geconsumeerd
om maag en darmen de wat vettere hapjes
zonder problemen te laten verwerken.
Meer zul je moeten wennen aan de Chinese
tafelmanieren, zoals het laten van stevige
boeren om aan te geven dat het goed
gesmaakt heeft en het luidruchtig opslurpen
van allerlei gerechten. De Chinees eet
nooit a la carte, maar bestelt zo veel
schotels als er mensen aan tafel komen
zitten. Je kunt van alle schotels steeds
een beetje in je kommetje scheppen.
Om de gaatjes aan het einde van de maaltijd
te vullen, wordt soep geserveerd.
Accomodatie
Hotels zijn er in China in alle soorten
en maten. Sommige grote hotelketens
hebben de handen ineengeslagen en in
belangrijke toeristencentra luxehotels
neergezet waar werkelijk niets op is
aan te merken. Misschien stelt China
wel té hoge eisen aan de hotels;
te veel hotels mikken op het bovenste
marktsegment, waardoor er een tekort
is aan redelijke hotels voor reizigers
met een beperkt budget.
Wie
deelneemt aan een georganiseerde reis,
heeft een bepaald verwachtingspatroon
en weet na een nacht of twee of aan
dat patroon wordt voldaan. Dergelijke
reizen zijn betrouwbaar,
al is China zo groot dat er verschillen
kunnen optreden. Toch kan het slonzige
gedrag van het personeel, of van de
vorige hotelgasten, uw verblijf wel
degelijk bederven, behalve in de tophotels.
In
de minder goed geleide hotels kunt u
van alles verwachten. Prijs uzelf gelukkig
als het beperkt blijft tot vuile ruiten
die het uitzicht verpesten. Het ongemak
kan zich uitbreiden tot smerige lakens,
die vele gasten hebben meegemaakt, toiletten
die constant doorlopen, warm water dat
het niet doet, brandplekken van sigaretten
in het tapijt, opgedroogde spuug- en
sportvlekken, naakt elektriciteitsdraad
en niet goed passende stekkers. Klagen
heeft zelden resultaat, maar u kunt
het proberen.
De
onafhankelijke reiziger heeft nog veel
minder kans om aan acceptabele accommodatie
te komen voor een redelijke prijs. In
veel steden en toeristische gebieden
zit er soms niet veel anders op dan
een kamer te nemen in het dure vijfsterrenhotel.
Goedkopere zijn er wel (vaak met belabberde
service en hygiëne), maar die accepteren
veel al alleen Chinese gasten.
Autoverhuur
Pas sinds kort zijn er autoverhuurbedrijven
in Peking en Sjanghai, maar ze zijn
erg minimaal. Een auto met chauffeur
is daarentegen gemakkelijk te huren.
Inlichtingen kunt u krijgen bij de hotelbalies
en de plaatselijke kantoren van CITS
en CTS.
Openbaar
vervoer
De bussen en de minibussen in de steden
zijn extreem goedkoop, maar altijd overvol.
De dienstregeling is moeilijk te begrijpen.
De meeste steden hebben echter wel een
lange boulevard, en het is relatief
eenvoudig om erachter te komen waar
de bus heen gaat. U springt er gewoon
op of af.
Peking
beschikt over een snel en efficiënt
(maar niet erg uitgebreid) metrostelsel.
In Sjanghai is er een in ontwikkeling.
Het MTR-netwerk in Hongkong is voortreffelijk.
De
trein is het meest geliefde vervoermiddel
voor de langere afstand. De spoorwegservice
varieert in comfort, maar niet veel
in snelheid – alle treinen zijn
tamelijk traag. De beste reismethode
voor toeristen die twee, drie of vier
dagen door China trekken, is de slaapwagon
in de zachte klasse, want dan bent u
verzekerd van een slaapplaats in een
coupé voor vier personen, en
van lakens, dekens en een restauratiewagon.
De
slaapwagon in de harde klasse is veel
minder comfortabel. U slaapt dan in
een open compartiment met zes banken.
De treinen met zachte en harde zittingen
zijn niet comfortabel voor een reis
die meer dan een dag duurt. De klasse
met harde stoelen is lawaaiig, druk
en vergeven van het spuug. U krijgt
er wel een sfeervolle indruk van het
echte China.
Plaatselijk
transport
In de regel rijden er veel taxi’s
rond en kunt u ze op straat aanhouden.
De taxi’s van hotels zijn vaak
zeer duur in vergelijking met de gewone
taxi’s op straat. In sommige steden
moet u eindeloos delibereren over de
prijs en de route, en eerlijke chauffeurs
zijn dun gezaaid. Peking, Sjanghai en
Guangzhou vallen nog wel mee, en een
probleem is snel opgelost wanneer u
een voorbijrijdende politieagent aanhoudt.
Praktische
zaken
Douane
en grensformaliteiten
U kunt belastingvrij 2 liter alcoholhoudende
drank, 600 sigaretten en 0,5 liter parfum
meenemen. Ook is er een theoretische
limiet van 1000 meter videofilm en 72
fotorolletjes.
U
mag onbeperkt vreemde valuta invoeren,
maar een bedrag boven US$ 5000 moet
worden aangegeven. Bewaar het bonnetje
wanneer u buitenlands geld opneemt voor
het geval u het overschot weer terug
wilt uitvoeren.
De
Chinese douane treedt streng op tegen
de invoer van drugs en pornografische
of opruiende lectuur. Ook een overmatige
hoeveelheid religieuze literatuur komt
verdacht over. Het is verboden om Chinese
valuta mee het land uit te nemen.
Gezondheid
Het is aan te raden dat de reiziger
naar China zijn tetanus- en polio-injecties
heeft bijgehouden en zich laat inenten
tegen hepatitis-A. Wie naar landelijke
gebieden gaat of een tocht over de rivier
wil maken, kan beter maatregelen treffen
tegen malaria. Kijk uit met eten en
water: drink water uit de fles en let
erop dat het eten gewassen is en op
schone wijze bereid. Vermijd zuivelproducten,
behalve gepasteuriseerde.
Geld
'Renminbi' is de officiele naam van
het Chinese geld. De munteenheid is
yuan, ook wel 'kuai' genoemd, waarvan
briefjes zijn met de volgende waarden:
100, 50, 10, 2 en 1 yuan. Eén
yuan is 10 jiao (of 'mao'), en die wordt
weer onderverdeeld in 10 fen.
Je kunt in China als toerist ook terecht
met Amerikaanse dollars en Nederlands
geld, zowel contant als in cheques.
Tijdsverschil
Het is er 7 uur later dan in Nederland.
|