Het
kappen van de laatste vijftig jaar heeft
er toe geleid dat nog 20% bosgebied
is overgebleven, het hoogste ontbossingcijfer
ter wereld. De gebieden, waar de bossen
nog intact zijn, worden nu min of meer
beschermd en vormen de nationale parken
van het land.
Met regelmaat -ongeacht de periode van
het jaar- komen er aardbevingen voor.
Dagelijks komen er aardtrillingen voor
die u echter niet zult voelen vanwege
hun geringe kracht. Zo’n drie
tot zes keer per jaar vinden grotere
aardschokken -de terremotos- plaats.
In tegenstelling tot de omliggende landen
hebben deze de afgelopen 20 jaar -met
uitzondering van Limon in het jaar 1991-
niet of nauwelijks schade aangericht.
De Ticos wijten dit aan de sinds decennia
consequent toegepaste en op aardbevingen
berekende bouwstijl. In geval zich een
aardbeving voordoet is het belangrijk
dat u kalm blijft.
Geschiedenis
Costa Rica was in de pre-Columbus tijd
het gebied waar handel werd gedreven
tussen de verschillende culturen uit
Zuid- en Noord-Amerika. De oudste tot
nog toe gevonden voorwerpen zijn ongeveer
4000 jaar oud. De restanten van geplaveide
wandelstraten, bronnen en aquaducten
vormen nu het nationale monument Guayabo.
Ook in het zuidwesten zijn geheimzinnige
vondsten gedaan. Deze bestaan uit ronde
gladde granieten bollen met een omvang
van 8 cm tot bijna 2 meter. Sommige
granieten bollen zijn nog te vinden
tussen de bananen op de plantages in
het zuiden.
Toen
Columbus in september 1502 voet aan
wal zette in Limón besloot hij
dit landje Costa Rica (de Rijke Kust)
te noemen. Niet alleen omdat er talrijke
sierlijk vormgegeven beeldjes van goud
en jade waren gevonden, maar zeker ook
vanwege de overweldigende natuur. Al
snel kwamen de kolonisten en werd door
Juan Vasquez de Coronado het huidige
Cartago gesticht.
In
tegenstelling tot de omringende Midden-Amerikaanse
landen waren de bewoners niet echt mededeelzaam
en was men niet voornemens om zich te
onderwerpen aan de slavernij. De meeste
Indianen trokken zich terug in de onherbergzame
gebieden. Dit had tot gevolg dat de
kolonisten zelf de handen uit de mouwen
moesten steken. Het gevolg was dat Costa
Rica zich maatschappelijk gezien nooit
zo heeft kunnen ontwikkelen als de omliggende
landen, waar slaven het werk deden.
Cacaobonen hebben jaren dienst gedaan
als wettig betaalmiddel.
In
1823 is Costa Rica na een veldslag onafhankelijk
geworden en werd San José de
hoofdstad. Zoekend naar een bron van
inkomsten is toen land beschikbaar gesteld
voor het exploiteren van koffieplantages.
De koffie was maanden onderweg per ossenkar
naar de kust, hetgeen ertoe leidde dat
een spoorweg werd aangelegd tussen Limón
en San José. De bouw heeft 19
jaar geduurd en werd aangelegd door
Jamaicanen, Italianen en Chinezen, die
vervolgens in het land bleven en die
nog altijd vertegenwoordigd zijn. Ondertussen
was men ook gestart met het aanleggen
van bananenplantages. Het land heeft
destijds een aantal militaire coups
en staatsgrepen gekend en in 1855 hebben
de Verenigde Staten getracht het land
te annexeren. Dit omdat het gebied geschikt
zou zijn voor slavernijplantages. Daarnaast
overwoog men de arbeiders in te zetten
voor het graven van een kanaal dwars
door het land om de twee oceanen met
elkaar te verbinden. In 1889 werden
de eerste vrije verkiezingen georganiseerd,
waar ook boeren aan mee mochten doen.
De
revolutie in 1948 heeft geleid tot het
huidige democratische Costa Rica en
tot afschaffing van het leger.
Klimaat
Ondanks de ligging in de tropen is het
in Costa Rica niet overal en altijd
tropisch warm. In de bergen is het overdag
meestal aangenaam en 's nachts koelt
het behoorlijk af. De gemiddelde temperatuur
ligt in het hoogland op 17°C. In
het laagland van de beide kuststroken
is het wel altijd tropisch heet met
een gemiddelde temperatuur van ongeveer
30°C.
De
neerslag wisselt sterk van streek tot
streek. Er zijn plaatsen waar 9000 mm/j
valt en plaatsen met 'slechts' 1500
mm/j. Het regenseizoen verschilt enigszins
per gebied maar generaliserend kan worden
gesteld dat de meeste neerslag valt
van juni t/m oktober. December t/m maart
zijn de droogste maanden.
Politiek/Economie
Costa Rica is één van
de weinige landen ter wereld dat geen
leger heeft. Met de invoering van de
democratische grondwet, in 1949, is
het leger afgeschaft. Met een politieke
behendigheid is het land erin geslaagd
om ondanks alle onlusten in de omliggende
landen neutraal te blijven. Vanwege
zijn inspanning ten behoeve van het
vredesproces in de regio ontving de
voormalig president Oscar Arias in 1987
de Nobelprijs voor de Vrede. De zeer
liberale en sociale wetgeving is de
oorzaak dat burgeroorlogen en andere
onrusten tot het verleden behoren. De
maatschappelijke stabiliteit uit zich
onder andere in schoolplicht en vrijstelling
van schoolgeld, invoering van de 8-urige
werkdag, sociale en ziektekostenverzekeringen
en de wettelijke gelijkheid van de vrouw.
Aanvankelijk
leefde Costa Rica van de inkomsten van
de bananenteelt en van de koffieteelt.
Echter, door de lage koffieprijzen en
het recent in de EG genomen bananenbesluit
zijn die inkomsten enorm geslonken.
In 1989 had Costa Rica een buitenlandse
schuld van vijf miljard dollar. De hoogste
schuld van alle ontwikkelingslanden.
Met steun van de Wereldbank is deze
schuld aanzienlijk verminderd, hoewel
de daaraan verbonden maatregelen de
bevolking niet ten goede komen. Immers,
er moet zwaar bezuinigd worden op de
gezondheidszorg, het onderwijs en de
sociale zekerheid. Dit heeft weer extra
werkloosheid tot gevolg.
Het
toerisme wordt de laatste jaren steeds
belangrijker. Sinds 1993 is het toerisme
zelfs de belangrijkste bron van inkomsten
en worden de verliezen goed gecompenseerd.
Momenteel levert het toerisme in Costa
Rica zo’n 5 miljard dollar per
jaar aan inkomsten op.
Cultuur
Op het gebied van cultuur heeft Costa
Rica weinig tot niets te bieden. Uit
de pre-Colombiaanse tijd is een aantal
prachtige gouden beeldjes en jade voorwerpen
overgebleven, die in de musea te bezichtigen
zijn. Architectonisch zijn er in de
plaatsen Escazu en Liberia nog straatjes
en huizen te vinden waar de Spaanse
invloeden terug te vinden zijn. In San
José is tussen 1890 en 1897 het
Nationaal Theater gebouwd met de verkoop
extra geld dat geheven werd op van een
zak koffie. Nu in de moderne tijd worden
in San José muziekuitvoeringen
en popconcerten gegeven. In Limón
is veel reggae te horen en is de merengue
populair.
Ruim
80% van de bevolking is Rooms-Katholiek
en dat is onder meer te merken aan de
feestdagen
1 januari : Nieuwjaar
19 maart: Dia de San Jose
11 april: Dia de Juan Santamaria
1 mei: Dag van de arbeid
29 juni: San Paulo en San Pedro
25 juli: Anexion de Guanasta
2 augustus: Dia de la Virgin de Los
Angeles
15 augustus: Maria Hemelvaart
15 september: Onafhankelijkheidsdag
12 oktober: Dia de las Culturas
8 december: Immaculata Cenception
25 december: Navidad
Overige
festiviteiten en evenementen:
Maart: Orchideententoonstelling In San
Jose
Oktober: carnaval in Limon
December: Grote optocht San José
Stierengevechten in Zapote(voorstad
San José). Daarnaast worden met
regelmaat regionale en plaatselijke
feesten georganiseerd. Gedurende de
Semana Santa (Pasen) worden er veel
processies georganiseerd en ligt het
hele land vrijwel stil op Jueves(donderdag)
en Viernos Santo (vrijdag).
Bevolking
Costa Rica telt ruim 3,5 miljoen inwoners,
waarvan zo’n 2 miljoen in de centrale
vallei wonen. De bevolkingsgroei bedraagt
2,8% per jaar. Blanken en mestiezen
(van gemengde Indiaanse en blanke afkomst)
vormen veruit de grootste bevolkingsgroep,
ruim 95%. Aan de Caribische kust wonen
voornamelijk de van oorsprong Caribische
bevolking. In de reservaten wonen nog
zo’n 5000 Indianen, waarvan de
Bribri’s, de Boruca’s en
de Chortega’s nog het meest van
hun culturele identiteit hebben behouden.
De Chinezen vormen een grote minderheid,
hetgeen u zult merken aan de hoeveelheid
Chinese restaurants.
De
vredelievende bevolking heeft zichzelf
de koosnaam Ticos of Ticas (voor vrouwen)
gegeven, die mede wordt bepaald door
de flegmatieke levenshouding in een
land van rust, vrede en ‘dolce
far niente’. Anders dan in nederland
komt het woord ‘haasten’
of ‘snel’ hier niet voor
en kan het dus voorkomen dat u in bijvoorbeeld
restaurants langer moet wachten dan
u wellicht gewend bent. Costaricanen
zijn trotse mensen en op het moment
dat u boos en geïrriteerd doet,
loopt de Costaricaan schouderophalend
weg en laat u eenvoudigweg staan.
De
officiële taal van Costa Rica is
Spaans, maar met Engels kunt u op de
meeste plaatsen redelijk uit de voeten.
Rond Puerto Limón wordt een Engels
dialect gesproken. De Bribri-Indianen
uit het Talamanca gebergte spreken naast
Spaans ook Bribri. In de betere hotels
en in San José kunt u over het
algemeen redelijk terecht met Engels.
San Jose
De hoofdstad San José ligt op
1170 meter hoogte in de vruchtbare Centrale
Vallei, de Meseta Central. De stad wordt
omringd door hoge bergen en vulkanen.
De afstand tussen de stad en de luchthaven
bedraagt 18 kilometer. Van alle Ticos
woont en werkt 70% in deze omgeving.
De stad San José wordt gekenmerkt
door veel drukte, chaotisch verkeer
met veel uitlaatgassen en kent nauwelijks
bezienswaardigheden of opmerkelijke
historische feiten. De stad is aangelegd
in de vorm van een schaakbord, waarbij
de Avenida Central en de Calle Central
het middelpunt zijn. Zodra u de stad
verlaat wordt u omgegeven door vulkanen
met op de hellingen de vele koffieplantages.
Bocas del Toro
Bocas del Toro is een provincie van
Panama, de eilanden zijn hier een onderdeel
van.
Het dorp (3000 inwoners) waar wij verblijven
is de hoofdstad van deze provincie,
ligt op het eiland Isla Colon, en heeft
sinds 1826 de zelfde naam. De inwoners
van deze provincie zijn voornamelijk
de Guyamies indianen en de neger bevolking.
Columbus
kwam op 5 oktober 1502 op Isla Colon
aan, op zijn vierde reis naar de “nieuwe
wereld”.
De
inwoners van Bocas zijn landeigenaars
en ex-slaven van de eilanden San Andres
en Providencia. Vele avonturiers stopten
hier een tijd tijdens de jacht op zeeschildpadden.
Toen later ook Jamaicanen kwamen werd
het echt een stad. Men leefde van cacaoplantages,
vissen en cocosnoten.
Toen
de bananenteelt kwam, ontstond er meer
ontwikkeling. In 1899 kwam er een hoofdkantoor
van de United Fruit Company. Binnen
enkele jaren ontstond er veel werkgelegenheid.
Dit trok veel mensen aan, o.a. mensen
uit de Antillen die in eerste instantie
naar Panama kwamen vanwege het werk
voor het panamakanaal.
In
1920 ontstonden er veel ziektes op de
banaanplantages, wat een grote slag
veroorzaakte. United Fruit Company haalde
het hoofdkantoor weg van Bocas. Dit
veroorzaakte een leegstroom van Bocas
del Toro.
Bocas
ligt 32 km vanaf de grens. Er zijn 9
grote eilanden, 59 kleinere eilandjes
en vele kleine mangrove eilandjes.
Hieronder
treft u een beknopte beschrijving aan
van enkele van de hoofdeilanden.
ISLA
COLON
Dit is het hoofdeiland waarop we zitten.
Naast het rustieke hoofdstadje, waarin
we verblijven, zijn er nog een aantal
andere noemenswaardigheden van dit eiland:
Bocas
del Drago
Het mooiste strand op het eiland, met
snorkelmogelijkheid.
De weg (15 km) erheen is in zeer slechte
staat, en duurt ongeveer een uur met
auto. Er zijn weinig taxi’s die
erheen willen. Kosten ± $30
Met de fiets is het ongeveer 2,5 uur
een mooie rit dwars door het eiland.
Je kan je ook met boot laten afzetten
in ongeveer 30 minuten.
Playa
Bluff
Dit is een heel mooi strand van 3 km
lang, met bijna geel zand. De zee is
hier soms te gevaarlijk om te zwemmen,
als de stroming te sterk is en er hoge
golven zijn. Er zijn mensen die hier
surfen. Verder goed om te wandelen en
te zonnen.
Het is ongeveer 45 minuten (8km) met
de fiets, over een slechte weg. Mooie
route langs de kust. Onderweg heeft
u kans om brulapen gezien. Per taxi
kan natuurlijk ook.
La
Gruta
Midden op het eiland, halverwege de
route naar Boca del Drago, is een grot.
Hierin staat een beeld van de Heilige
Maagd. Vele vleermuizen zijn hier te
vinden. Het is niet de moeite om hier
speciaal heen te gaan, maar als u toch
in de buurt bent is het een bezoekje
zeker waard.
ISLA
CARENERO
Een klein eilandje aan de overkant van
Isla Colon met mooie strandjes en mangrove
bos. Klein dorpje waar u tussen de huisjes
door kunt lopen. Voor ± $ 1 p.p.
kunt u naar de overkant. Leuk om te
gaan zonnen. Zwemmen niet echt, ondiep
water met veel zeegras. Als u rechtsom
het eiland afloopt komt u bij een heel
mo
oi
eindpunt. Ook goede snorkel mogelijkheden.
ISLA
SOLARTE/ HOSPITAL POINT
Op dit eiland had United Fruit Company
een ziekenhuis gebouwd. Hier stuurden
ze de werknemers heen die malaria hadden.
Er waren in totaal 16 gebouwen en een
begraafplaats. Dit werd uiteindelijk
het grootste ziekenhuis in de provincie.
Toen rond 1920 United wegging van Bocas,
haalden zij daar alle spullen weg en
liet het verlaten achter. Nu staan er
nog wat overgroeide ruines. Misschien
leuk om even te bezichtigen.
ISLA
BASTIMENTOS
Één van de grotere eilanden
met een vrij groot dorp
|
Costa
Rica ligt in Midden-Amerika
tussen Nicaragua en Panama.
De oppervlakte is 50.700
m2 en is daarmee iets kleiner
dan Nederland en België
samen. Aan de oostkust ligt
de Caribische Zee en aan
de westkust de Pacific.
