Volgens
oude legendes werd deze expeditie geleid
door een zekere Kupe, die bekend staat
als de stamvader van het Maori volk.
In de jaren daarna volgden verschillende
immigratiegolven en verspreidden de
Maori's zich over het hele land. De
Maori's waren verdeeld in stammen, die
elkaar fel bestreden in onderlinge oorlogen.
De krijgscultuur was dan ook bijzonder
belangrijk. De Maori's hebben een complexe
religie, waarin voorouderverering, verschillende
goden, priesters en rituelen een belangrijke
plaats innemen. De gemeenschapshuizen
die als ontmoetingsplaatsen dienden
(en soms nog dienen) waren schitterend
gedecoreerd en beschilderd met levendige
geometrische patronen. Een zelfde soort
patronen werd gebruikt in tatoeages.
Met name de hogere klassen hadden tatoeages
over hun hele gezicht en ook vaak op
andere delen van het lichaam.
In
1642 werd Nieuw Zeeland voor het eerst
gezien door een Europeaan, namelijk
de Nederlander Abel Tasman, die het
nieuwe land Nieuw Zeeland noemde. James
Cook was in 1769 de eerste Europeaan
die Nieuw Zeeland uitgebreid verkende,
en hij claimde het land voor de Britse
Kroon. Pas in het begin van de 19e eeuw
kwamen de eerste permanente Europese
bewoners, die het Christendom en vuurwapens
introduceerden bij de Maori's. De vuurwapens
hadden desastreuze effecten bij de traditionele
stammenoorlogen en het Christendom tastte
oude tradities en de eigenwaarde van
de Maori's sterk aan. Dit alles gecombineerd
met de introductie van Europese ziektes
had een sterke afname van de Maori bevolking
tot gevolg. Om de verhouding tussen
de Maori's en de Europeanen goed te
regelen werd er in 1840 een verdrag
opgesteld, waarbij de Maori's de Britse
Kroon als het hoogste gezag erkenden
in ruil voor volledige burgerrechten
en erkenning van hun eigendomsrechten
op het land. Dit verdrag wordt gezien
als het ontstaan van de moderne staat
Nieuw Zeeland. De uitvoering van het
verdrag liet echter veel te wensen over
en de verhouding tussen Maori's en Paheka's
(de Maori naam voor Europeanen) verslechterde,
culminerend in gewapende opstanden (de
Maori Wars) rond 1860. Deze opstanden
werden gewelddadig de kop ingedrukt
en het gevolg was dat de Maori's steeds
meer een onderdrukte minderheid werden
en Nieuw Zeeland vrijwel geheel Europees
van karakter werd.
Nieuw
Zeeland heeft zich daarna ontwikkeld
tot een modern westers land met een
hoge levensstandaard. De economie is
voornamelijk agrarisch georiënteerd,
met als belangrijkste exportproducten
vlees, melkproducten, vis, fruit (o.a.
kiwi's) en groenten. Internationaal
heeft Nieuw-Zeeland zich geprofileerd
als milieubewust en sterk tegen kernenergie,
zoals tijdens de protesten tegen de
Frans kernproeven op Mururoa, met als
gevolg de aanslag op het Greenpeace
schip Rainbow Warrior in de haven van
Auckland. De laatste jaren laten een
sterke versterking zien van het Maori
zelfbewustzijn en een herontdekking
van oude Maori tradities, zelfs door
Europese Nieuw Zeelanders.
Klimaat
Het Noordereiland heeft een subtropisch
klimaat, en op het Zuidereiland heerst
een maritiem klimaat. Neerslag is er
over het hele jaar verspreid. Op het
Zuidereiland valt veel neerslag, vooral
aan de westkust. Alle depressies die
boven de Tasman Zee ontstaan worden
immers tegen het gebergte op het South
Island aangeblazen en dit zorgt voor
zogenaamde 'stijgingsregens'.
Bevolking
Er wonen zo'n 3,5 miljoen mensen in
Nieuw-Zeeland, waarvan ongeveer 75%
van Europese afkomst is. De overgrote
meerderheid is afkomstig uit Engeland
en de band met Engeland is nog altijd
sterk. Het Nieuw Zeelandse Engels lijkt
veel meer op het Europese Engels dan
het Australisch of het Amerikaans. De
Kiwi's (zoals zij zich zelf graag noemen)
voelen zich dan ook cultureel superieur
aan de in hun ogen vrij boerse Australiërs.
De nationale sport van Nieuw-Zeeland
is rugby. Daarnaast zijn Nieuw Zeelanders
enorme zeilliefhebbers en winnen zij
vaak grote zeilwedstrijden als de Whitbread
Race of de America's Cup. In hun vrije
tijd zijn Nieuw Zeelanders graag actief
bezig in de 'Great Outdoors'. De Maori's,
de oorspronkelijke bevolking van Nieuw
Zeeland, vormen 15% van de bevolking.
Daarnaast zijn er vooral de laatste
jaren veel Aziaten en immigranten uit
de Pacific komen wonen, die ieder zo'n
5% van de bevolking uitmaken.
In
Nieuw-Zeeland wordt zowel Engels als
Maori gesproken. De Maoritaal, welke
overeenkomsten vertoont met Polynesische
talen en enkele dialecten in Indonesië,
is minstens zo belangrijk als het Engels,
daar de Maori's een gelijkwaardige plaats
in de maatschappij innemen (in tegenstelling
tot de aboriginals in Australië
bijvoorbeeld). Veel plaatsnamen komen
rechtstreeks uit de Maoritaal, vooral
op het Noordereiland zult u dit veelvuldig
bemerken. Ook op televisie zijn er vele
programma's in het Maori. Met Engels
kunt u echter prima uit de voeten, ook
de Maori's beheersen het Engels uitstekend.
Cultuur
De Maori cultuur is op een aantal plaatsen,
met name rond Roturua, nog zeer duidelijk
aanwezig en is een opmerkelijke comeback
aan het maken. Veel Maori's herwaarderen
en herontdekken hun oorspronkelijke
cultuur en ook de Maori taal wordt steeds
vaker gesproken en onderwezen. Zelfs
de Paheka's, zoals de Maori's de Europese
Nieuw Zeelanders noemen, raken meer
geïnteresseerd in de Maori cultuur
en beschouwen deze steeds meer als een
gemeenschappelijk cultureel erfgoed,
waar ook zij trots op zijn. Bepaalde
Maori woorden worden vaker gebruikt,
met name de bekende welkomstgroet Kia
Ora. Veel plaatsen hebben al Maori namen
en zelfs worden veel Engelse plaatsnamen
vervangen door hun oude Maori naam.
In het algemeen is de relatie tussen
Maori's en Paheka's de laatste jaren
behoorlijk verbeterd, hoewel er natuurlijk
ook wel de nodige wrijvingen zijn. Hoewel
de meeste Maori's in de stad wonen en
een grotendeels westerse levensstijl
hebben, proberen zij in toenemende mate
het contact met de marae waaruit ze
afkomstig zijn te herstellen en te onderhouden.
De marae is eigenlijk de heilige gemeenschapsplaats
van een Maori dorp, maar het woord wordt
ook vaak gebruikt als algemene aanduiding
voor traditioneel voorouderlijk dorp.
Met name rond Rotorua wonen nog veel
Maori's in hun marae en dit is dan ook
voor ons de beste plaats om met de Maori
cultuur kennis te maken. Hoewel gastvrijheid
zeer belangrijk is bij de Maori's, is
het bij het bezoeken van een marae essentieel
dat je je strikt houdt aan een aantal
beleefdheidsregels en taboes. De reisleider
en lokale gidsen zullen je hierover
inlichten.
Waitangi
Day wordt ieder jaar op 6 februari gevierd.
Op deze dag wordt het in 1840 gesloten
verdrag tussen de Maori's en de Engelsen
herdacht. Nieuw-Zeeland werd toen een
kolonie van Groot-Brittannië. Op
25 april is het ANZAC-Day en worden
de gesneuvelde soldaten van het Australia
New Zealand Army Corps herdacht.
Flora en Fauna
Door zijn geïsoleerde ligging heeft
Nieuw Zeeland een planten- en dierenwereld
waarvan de meeste soorten uitsluitend
in Nieuw Zeeland voorkomen. Zowel op
het Noord als op het Zuidereiland komen
uitgestrekte oerbossen voor met een
zeer gevarieerde plantenwereld. De bekendste
boom van het Noordereiland is de gigantische
kauri, een naaldboom die meer dan 50
meter hoog en 2000 jaar oud kan worden.
Helaas zijn de meeste gekapt, maar in
natuurreservaten zijn nog enkele oorspronkelijk
kauri-bossen te vinden. Typerend voor
de Nieuw Zeelandse bossen is de grote
hoeveelheid varens die er groeien, waaronder
diverse soorten boomvarens die soms
tot 10 meter hoog kunnen worden. Deze
varens, samen met de dichte ondergroei
van allerlei slingerplanten en de vele
mossen en epifyten die op de bomen groeien,
geven de Nieuw Zeelandse bossen een
sprookjesachtige charme en vandaar ook
dat bijvoorbeeld een film als "Lord
of the Rings" hier opgenomen is.
De oorspronkelijke dierenwereld van
Nieuw Zeeland werd gedomineerd door
vogels. Door het ontbreken van roofdieren
leefden er voor de komst van de Europeanen
vele soorten loopvogels, waarvan de
reusachtige Moa - die 4 meter lang kon
worden - de bekendste is. De meeste
van deze loopvogels zijn uitgestorven
door toedoen van de mens en door de
mensen meegenomen verwilderde roofdieren
als katten, ratten en honden. De Moa
was zelfs al lang voor de komst van
de Europeanen uitgestorven. Een van
de weinige nog overgebleven loopvogels
is de beroemde kiwi, hét symbool
van Nieuw Zeeland, en de takahe (Zuidereiland).
Vogels met vleugels hebben zich wel
goed kunnen handhaven en vormen ook
nu nog de meest opvallende dieren in
de Nieuw Zeelandse natuur. De enige
zoogdieren die hier leefden voor de
komst van de mens waren twee soorten
vleermuizen. De Maori's en vooral de
Europeanen hebben echter vele zoogdiersoorten
geïntroduceerd, waarvan er vele
verwilderd zijn. Zo leven er inmiddels
door heel Nieuw Zeeland in het wild
diverse hertensoorten, wilde varkens
en geiten, konijnen en opossums (deze
laatste worden overigens niet zeer gewaardeerd
door de Nieuwzeelanders: opossums worden
ervoor verantwoordelijk gehouden voor
het verdwijnen van een groot aantal
oorspronkelijke planten en diersoorten).
Zeezoogdieren komen van oorsprong wel
veel voor in de visrijke wateren rond
Nieuw Zeeland. Hier leven diverse walvissoorten,
als de potvis, de bultrugwalvis en de
orka, alsmede verschillende soorten
dolfijnen, zeehonden en zeeleeuwen.
Politiek/Economie
Nieuw-Zeeland is een zelfstandig land
met een eigen parlementair systeem.
Ze erkent koningin Elizabeth II als
haar koningin. Zij heeft echter geen
invloed op de Nieuwzeelandse politiek
en wordt vertegenwoordigd door een gouverneur.
Het parlement bestaat uit het huis van
afgevaardigden. De inwoners van Nieuw-Zeeland
kiezen de leden van het parlement en
ieder lid representeert een gebied van
het land. De regering bestaat uit leden
van de grootste partij. De partijleider
wordt 'prime minister'.
De
belangrijkste bron van inkomsten komt
uit de export van landbouw producten,
voornamelijk vlees, zuivel en wol. Nieuw-Zeeland
telt ongeveer 45 miljoen schapen en
is het derde wolproducerende en tweede
wolexporterende land in de wereld. Kiwifruit,
passievruchten, appels en peren zijn
wereldwijd populaire exportproducten.
Naast de landbouw is bosbouw de tweede
belangrijkste industrie.
De Nieuwzeelandse overheid probeert
uitbreiding en ontwikkeling van industrie
te bewerkstelligen om de economie stabieler
te maken. Het ontbreekt Nieuw-Zeeland
echter aan een afzetgebied.
Toerisme
wordt een steeds belangrijkere peiler
van de economie en maakt een stormachtige
ontwikkeling door. Logisch, want Nieuw-Zeeland
heeft vakantiegangers buitengewoon veel
te bieden.
Praktische informatie
Geld en Valuta
De munteenheid in Nieuw Zeeland is de
Nieuw Zeelandse dollar (NZ$). Voor elke
euro ontvangt u ongeveer 2 New Zealands
dollars (februari 2003).
Contant
geld en Travellers cheques
We raden u aan om Travellercheques in
NZ$ of in euro's mee te nemen. Deze
kunnen vrijwel bij alle banken omgewisseld
worden en zijn verzekerd tegen verlies
en diefstal. Neemt u ook wat contant
geld mee, in euro's of dollars.
Bankpassen
en creditcards
Credit cards worden vrijwel overal geaccepteerd
en u kunt ook met uw pinpas geld opnemen
bij vrijwel alle geldautomaten. Indien
u onderweg gebruik maakt van uw creditcard
of uw pinpas is het van het grootste
belang dat u uw pas of kaart niet uit
het oog verliest. Het komt helaas maar
al te vaak voor dat de gegevens van
uw kaart gekopieerd worden en dat daarna
betalingen worden verricht met uw creditcard
of uw pinpas. Let er daarom op dat niemand
uw pincode kan afkijken als u betaalt
of geld opneemt met uw pinpas.
Frauderen met creditcards is niet altijd
uit te sluiten en elke creditcard maatschappij
is daarvoor verzekerd, maar door alert
te zijn kunt u een heleboel problemen
voorkomen.
Telefoon, internet en post
Tegenwoordig vindt u overal in Nieuw
zeeland internet cafées, waar
u heel makkelijk een e-mail kan verzenden.
Dit is tevens de goedkoopste vorm van
communiceren.
Telefoneren kan zowel in de hotels (al
is dit vaak wel veel duurder), maar
ook in de verschillende telefooncellen
met een credit card of telefoonkaart,
die u bij het postkantoor kunt kopen.
Vervoer
Wanneer u individueel reist, kunt u
zelf kiezen in wat voor categorie auto
u uw rondreis gaat maken. Houdt u er
wel rekening me dat er links wordt gereden
in Nieuw Zeeland. Wanneer u de Islander
neemt, dient u rekening te houden met
een overvaartijd van ca. 3 uur. De ferry
gaat 5x per dag, tussen 06.00 en 21.30
uur en kost ca. € 24 per persoon
en € 85 voor de auto.
Tijdsverschil
Het tijdsverschil tussen Nederland en
Nieuw Zeeland is in de maanden november
t/m maart 12 uur. In de overige maanden
is het tijdsverschil 10 uur.
|
Nieuw
Zeeland bestaat uit twee
grote eilanden, het Noordereiland
(115.000 km) en het grotere
Zuidereiland (151.000 km).
De totale landoppervlakte
is iets groter dan Engeland,
maar er wonen slechts 3,5
miljoen mensen. Beide eilanden
zijn bergachtig. 
