Bevolking
Rusland heeft een grote bevolking,
maar een lage bevolkingsdichtheid.
In de 20e eeuw is de Russische
bevolking relatief traag gegroeid,
van 70 miljoen in 1900 naar 'slechts'
het dubbele nu[1]. Het grootste
deel van de bevolking woont in
Europees Rusland, het Oeralgebied
en in het zuidwesten van Siberië.
Het Russische Verre Oosten en
het grootste deel van het noorden
van Rusland zijn zeer dun bevolkt.
Sinds het uiteenvallen van de
Sovjet-Unie is de bevolking bezig
te dalen door emigratie en verslechterde
levensomstandigheden. De vruchtbaarheid
is gedaald, terwijl de sterfte
vooral onder mannen enorm is gestegen
als gevolg van verslechterde werkomstandigheden
en alcoholisme. Hierdoor is de
levensverwachting tussen mannen
en vrouwen sterk verschillend.
Na de rampzalige jaren '90, als
gevolg van verslechterde economische
omstandigheden, is de vruchtbaarheid
onder met name de Russen weer
wat gestegen (van 8,7 geboorten
per 1000 inwoners in 2000 naar
10,4 in 2004) en de overheid probeert
door programma's het vruchtbaarheidsniveau
verder omhoog te brengen. Onder
Turkse volken is de vruchtbaarheid
hoger dan onder de Russen.
Andere trends zijn een verhoging
van de leeftijd waarop vrouwen
kinderen krijgen (met name in
de steden) en de doorbraak van
de seksuele revolutie in de jaren
'90. Door de verslechterde omstandigheden
zijn echter ook het nationalisme
en racisme toegenomen. Mensen
van Joodse afkomst en Kaukasische
oorsprong worden vooral in grotere
Europese steden als Moskou en
Sint-Petersburg gediscrimineerd
en de rassenhaat is toegenomen,
onder invloed van radicale groepen
als de RNE, Pamjat en de DPNI.
In Rusland wonen ongeveer 160
verschillende etnische groepen
en inheemse volken. De belangrijkste
etnische groepen bij de volkstelling
van 2002 waren Russen (79,8%),
Tataren (3,8%), Oekraïeners
(1,2%), Basjkieren (1,1%), Tsjoevasjen
(0,9%), Tsjetsjenen (0,9%) en
Armenen (0,8%). De overige 10,3%
omvatte (naast degenen die hun
etniciteit niet specificeerden)
onder andere Avaren, Azeri's,
Boerjaten, Chanten, Chinezen,
Duitsers (inclusief Wolgaduitsers),
Eskimo's, Evenken, Georgiërs,
Grieken, Ingoesjeten, Jakoeten,
Joden, Kareliërs, Kazachen,
Koreanen, Korjaken, Mansi's, Mari's,
Mordvienen, Nenetsen, Oedmoerten,
Oezbeken, Kalmukken, Osseten,
Polen, Tsjoektsjen, Tuvienen en
Wit-Russen.
Bijna al deze volken leven binnen
een beperkt gebied, dat bij wat
grotere bevolkingsgroepen vaak
ook hun naam draagt. De Russen,
Oekraïeners en Wit-Russen
behoren tot de volken die zich
in het hele land bevinden. Het
Russisch is de enige officiële
staatstaal, maar de autonome republieken
en autonome districten hebben
hiernaast een of meerdere talen
als officiële taal. Zie Talen
in Rusland. Deze talen worden
allemaal met het cyrillisch alfabet
geschreven, al bestaan voor sommige
talen, als het Tataars en Tsjetsjeens
hiernaast ook andere alfabetten,
die geen officiële status
hebben. Officiële teksten
dienen altijd met het cyrillisch
alfabet te worden geschreven.
Taal
De officiële
taal binnen al deze gebieden is
het Russisch, maar daarnaast worden
er talloze zeer uiteenlopende
talen gesproken. In de autonome
republieken zijn de belangrijkste
lokale talen voertaal naast het
Russisch.
Economie
Tot de veranderingen
in 1990 (in gang gezet door de
laatste president van de Sovjet-Unie,
Michail Gorbatsjov), was Rusland
binnen de Sovjet-Unie een communistisch
land. Daarna is onder leiding
van Boris Jeltsin in sneltreinvaart
een beweging in de richting van
het altijd zo verguisde westers
'kapitalisme' op gang gekomen.
Deze ontwikkeling heeft het hele
sociaaleconomische systeem van
Rusland omgewoeld, waardoor aanvankelijk
geen grotere welvaart werd bereikt,
behalve voor de nieuwe elite en
zakenwereld. Tussen 1991 en 1997
kromp het BBP (bruto binnenlands
product) met 42% (ter vergelijking:
tijdens The Great Depression kromp
het Amerikaanse BNP met 30%).
De industriële productie
van Rusland nam af met 53%, de
landbouwproductie met 37%. Door
de enorme inflatie volstond het
gemiddelde loon alleen om twee
overlevingsminimumpakketten (een
door het Russische statistiekencomité
gehanteerde armoedegrens) te kopen.
Tijdens de Sovjettijd bedroeg
het gemiddelde loon 5 à
6 keer zo'n overlevingsminimumpakket.
In 1997 kende Rusland voor het
eerst sinds het begin van de hervormingen
een geringe economische groei
(ca. 2%), maar door de financiële
crisis die begon op 17 augustus
1998 (ongecontroleerde depreciatie
van de roebel) werd deze positieve
tendens doorbroken.
Sinds 1999 kent Rusland echter
een sterke economische groei,
gemiddeld 6% per jaar. Die is
vooral te danken aan de devaluatie
van roebel en de hoge olieprijzen.
Met de geleidelijke groei van
de investeringen en het inkomen
van de bevolking wordt de binnenlandse
consumptie een steeds grotere
factor van deze groei.
Voor de toekomst zijn de grote
uitdagingen; hoe de ontwikkeling
van kleine en middengrote bedrijven
te bevorderen. Deze ontwikkeling
is momenteel namelijk nog erg
moeilijk, daar het economische
klimaat wordt gedomineerd door
oligarchen en een onvoldoende
functionerend banksysteem. Veel
van de banken worden beheerst
door ondernemers en oligarchen
die banktegoeden gebruiken voor
leningen aan bedrijven, die aan
hen zijn gelieerd. Dit is een
van de speerpunten van de Wereld
Handels Organisatie en de EBRD,
die proberen om het deze processen
eerlijker te laten verlopen.
Voor informatie over de Russische
economie ten tijde van de USSR,
zie: Russische Socialistische
Federatieve Sovjetrepubliek, Sovjet-Unie.
De belangrijkste handelspartners
zijn: Nederland, Duitsland, Oekraïne
en Japan
Verkeer
en vervoer
Rusland kent een
netwerk van M-wegen (M staat voor
magistral, "hoofdweg"),
die vooral in Europees Rusland
te vinden zijn. Daarbuiten zijn
nog secundaire wegen, de zogenaamde
A-wegen.
Hoewel weinig M-wegen de autosnelwegstatus
hebben (alleen delen van de M2
en de M4 zijn officieel autosnelweg),
bestaan veel van de grote Russische
wegen wel uit 2 rijstroken per
richting, meestal niet afgescheiden
door middel van een middenberm,
en ook vaak geen ongelijkvloerse
kruisingen. De meeste wegen gaan
langs de grote steden, door middel
van rondwegen, zodat doorgaand
verkeer niet dwars door de stadscentra
hoeft. Rond de hoofdstad Moskou
ligt de ringweg MKAD, ofwel Moskovskaja
Koltsevaja Avtomobilnaja Doroga,
een 2x5-baans snel
|