Cultuur
Suriname is een soort eiland (figuurlijk)
binnen Zuid-Amerika. De culturele samenstelling
van de bevolking vertoont het land meer
overeenkomsten met het Caraïbisch
gebied, dan met Latijns Amerika. Er
wonen ongeveer evenveel mensen van Afrikaanse
afkomst (Creolen) als mensen van wie
de overgrootouders uit India kwamen
(Hindoestanen).
Hierdoor telt Suriname meerdere bevolingsgroepen,
zoals Indianen, Bosnegers, Chinezen,
Creolen, Europeanen, Indiërs en
Javanen. Verder zijn er nog belangrijke
minderheden van Javanen, Chinezen, Indianen
en Bosnegers. De talen, die in Suriname
worden gesproken zijn: Nederlands, Sarnami
en Javaans. De meeste inwoners spreken
ook Sranan Tongo. Chinees, Engels, Frans
en Spaans worden ook gesproken.
De Creolen zijn overwegend stadsbewoners,
en de Hindoes voor het merendeel kleine
boeren.
Het overgrote deel van de bevolking
woont in de kuststrook. De oorspronklijke
bewoners van deze kustgebieden zijn
de Indianen. Er wonen twee indianenstammen:
de Arowakken en de Caraïben. De
eerstgenoemden zijn de oudste bewoners
van Suriname.
De Bosnegers, of Marrons, zijn de afstammelingen
van zwarte slaven, die meer dan twee
eeuwen geleden ontsnapten van de plantages.
De verschillende groepen ontsnapte slaven
behielden hun Afrikaanse cultuur, en
vormden weer stammengemeenschappen.
Elk dorp heeft zijn eigen mondelinge
geschiedenis, en men kan precies navertellen
van welke plantage de voorouders van
dat dorp ontsnapten, met veel details
en namen en avonturen van hun helden.
Ook de blanke bazen zijn nog bij naam
bekend. In 1760 werd een vredesverdrag
gesloten tussen de Bosnegers en de Hollanders,
waarbij de stammen der Marrons autonomie
verleend werd binnen Suriname. Die gebeurtenis
wordt nog steeds in ere gehouden.
Klimaat
Suriname is voor het grootste deel bedekt
met regenwoud. Het in cultuur gebrachte
gebied bevindt zich voornamelijk in
het noorden. Het zuiden staat bekend
om zijn rijke flora en fauna. In Suriname
zijn vele zeldzame dier- en plantensoorten
te vinden. Deze kun je onder andere
bezichtigen in natuurreservaten en -parken.
Taal
Nederlands is de officiële voertaal,
maar in de praktijk is het slechts een
van de vele talen die men in Suriname
spreekt. Iedereen spreekt Nederlands,
maar iedere bevolkingsgroep spreekt
tevens haar eigen taal, bijvoorbeeld
Hindi, Saramaccaans of Javaans. De tweede
nationale taal is het Sranan Tongo (‘Surinaamse
taal’), een mengeling van verschillende
talen. Sranan wordt ook wel ‘takitaki’
genoemd, maar gebruik van die aanduiding
wordt niet gewaardeerd.
Eten
De Surinaamse samenleving telt veel
verschillende invloeden; de Surinaamse
keuken is dan ook een samengestelde
keuken, beïnvloed door de verschillende
culturen. De keukens zijn over het algemeen
schoon en ook de eetstalletjes aan de
straat zijn veilig. Erg populair is
de Javaanse keuken; bami, nasi, petjil
(soort gado gado) en telo (gebakken
cassave) en de heerlijke saotosoep vinden
gretig aftrek bij de vele verschillende
Javaanse eethuizen. De Hindoestanen
hebben hun roti geïntroduceerd,
die ook erg populair is. Heri heri (gekookte
aardvruchten met zoute vis), pom (een
zware ovenschotel met pomtajes en kip)
en pastei (ook een ovenschotel) zijn
typisch Surinaamse gerechten, of eerder
creoolse. Alom bekend is natuurlijk
‘BB met R’, bruine bonen
met rijst, dat het nationale gerecht
kan worden genoemd.
Surinamers eten graag peper bij hun
eten, maar voor Europeanen wil dat wel
eens iets te veel van het goede zijn;
het gaat hier om hete rode peper. In
het binnenland wordt vrijwel altijd
wild geserveerd: dit is ook zeer de
moeite waard.
Dranken
Het heerlijke, lokale Parbo-bier wordt
gebrouwen van rijst. Andere, buitenlandse,
merken bier zijn veel duurder. Het bier
wordt geserveerd in kleine en literflessen,
djogo’s genaamd. Rum wordt ook
lokaal geproduceerd, maar alle andere
sterke drank wordt geïmporteerd.
Onder ‘soft’ wordt alle
frisdrank verstaan, die in verrassende
kleuren te koop is. Ten slotte maakt
men van lokale vruchten verschillende
sappen; afhankelijk van de verkrijgbaarheid
van fruit zijn er birambi, kers, mope
en vele andere smaken verkrijgbaar.
Vervoer
Autoverhuur
Omdat het Surinaamse rijbewijs in Nederland
niet langer geldig is, is het Nederlandse
rijbewijs in Suriname ook niet geldig.
Voor autorijden dient u dus te beschikken
over een internationaal
rijbewijs. Voor een verblijf langer
dan drie maanden is een Surinaams rijbewijs
vereist; het verkrijgen van een dergelijk
rijbewijs kan veel tijd vergen.
Het
huren van een auto is niet gemakkelijk,
ook al zijn er grote, dan wel bekende
verhuurbedrijven in Suriname. De staat
van veel huurauto’s is niet bepaald
goed. Een aantal lokale bedrijven verhuurt
auto’s; prijzen zijn inclusief
verzekering.
Rijden
in Suriname is ook een avontuur. Om
te beginnen houdt het verkeer links
(stuur zit vaak wel rechts) en ook de
verkeersregels wijken enigszins af.
Op gelijkwaardige kruisingen heeft bijvoorbeeld
links voorrang. Het is ook gebruikelijk
op de weg te stoppen om iemand te groeten,
een krant te kopen of gewoon uit te
wijken voor een gat in de weg. Voorzichtigheid
en oplettendheid zijn geboden.
Openbaar
vervoer
Het rijden in de kleine busjes van Paramaribo
is een avontuur op zichzelf; lang voordat
u ze ziet, kunt u ze al horen. Ze worden
ook wel ‘boombusjes’ genoemd
vanwege de luid schallende muziek die
klinkt in elke bus. Hoewel de busjes
zijn berekend op ongeveer tien passagiers
zijn er altijd wel plaatsen voor nog
eens tien mensen die meewillen. Op het
busstation aan de Heiligenweg is het
vaak vechten om een plaatsje. Bussen
vertrekken ook van de Centrale Markt
en de Sophie Redmondstraat. Busjes die
vertrekken vanaf de Redmondstraat gaan
naar de districten buiten Paramaribo.
Langs de weg staan bushaltes die herkenbaar
zijn aan de bordjes.
De
Staatsbusdienst rijdt met grote oude
bussen vanuit het centrum naar de buitenwijken.
Routes en andere informatie is verkrijgbaar
bij de Staatsbusdienst aan de Heiligenweg.
Deze bussen rijden mits de weg het toelaat
naar Brokopondo en Brownsweg. De vrachtwagens
die vroeg vertrekken vanaf de Saramaccastraat,
rijden naar het binnenland.
Praktische
zaken
Douane
en grensformaliteiten
Voor Nederlanders geldt er een visumplicht
bij een bezoek aan Suriname. Het best
kunt u ongeveer zes weken voor vertrek
beginnen met de aanvraag bij het Surinaamse
consulaat in Amsterdam. Mocht u tijdens
uw verblijf in Suriname bijvoorbeeld
naar Frans Guyana willen, dan is het
verstandig een multiple entry visum
aan te vragen. Dit is echter alleen
nodig indien het verblijf buiten Suriname
meer dan vijf dagen bedraagt. Als u
Suriname voor kortere tijd verlaat,
moet u bij het politiebureau te Nieuwe
Haven een re-entry stempel halen. Het
in- en uitstempelen bij aankomst en
vertrek, dat voorheen verplicht was,
is sinds 1996 niet meer nodig. De visumplicht
zal op korte termijn ook worden afgeschaft.
Het
invoeren van belastingvrije artikelen
als sigaretten en drank is makkelijk;
400 sigaretten (of 100 sigaren) en 2
l sterke drank en 4 l wijn is toegestaan.
Voor filmrolletjes geldt dat er acht
mogen worden meegenomen en 60 m film.
Daarnaast is de invoer van 50 g parfum
en 1 l eau de cologne belastingvrij
toegestaan.
Geldzaken
De officiële munteenheid is de
Surinaamse gulden, waarvan de waarde
vaak verandert. Er zijn maatregelen
genomen om het zwarte wisselcircuit
te ontmoedigen. Voorheen bestond er
een levendig zwart wisselcircuit, waarbinnen
de valuta meer opleverden dan bij de
banken. Wisselen op de zwarte markt
is verboden en kan leiden tot inbeslagneming
van het geld. Daarnaast zijn ook niet
alle wisselaars te vertrouwen. Omdat
de banken tegenwoordig min of meer dezelfde
koers hanteren als de zwarte markt,
is zwart wisselen de moeite ook niet
meer waard. Het gemakkelijkste is het
om contant geld mee te nemen en dat
om te wisselen. De koers wordt vastgesteld
door de Centrale bank van Suriname en
staat elke dag in de kranten.
Gezondheid
De GGD kan u precies vertellen welke
voorzorgsmaatregelen u dient te nemen
voor een reis naar Suriname. In het
binnenland van Suriname heerst malaria;
een malariakuur is dus vereist. Over
het algemeen schrijft de GGD het sterke
middel Lariam voor, dat maar één
keer per week hoeft te worden geslikt.
Veel gebruikers hebben last van vervelende
bijwerkingen en gebruiken daarom Profylaxe.
De
bewoners van het binnenland hebben een
resistentie ontwikkeld en wie toch malaria
krijgt slikt dan Lariam, dat dus niet
alleen preventief wordt gebruikt. De
malariaparasieten ontwikkelen bovendien
een resistentie tegen de antimalariamiddelen.
Het is daarom beter Profylaxe te slikken,
opdat de parasieten geen resistentie
ontwikkelen tegen Lariam, dat dan nog
als geneesmiddel achteraf kan worden
gebruikt. Profylaxe is een goed preventief
middel en dient gedurende vier weken
dagelijks te worden geslikt. De GGD
kan u meer advies geven, ook over de
nodige vaccinaties, zoals tegen geelzucht,
tyfus en tetanus.
In
het binnenland zijn ook insecten die
voor het nodige ongemak kunnen zorgen.
Sika’s (zandvlooien) nestelen
zich onder de huid van de voet om daar
eitjes te leggen en moeten op de juiste
manier worden verwijderd. Om dit euvel
te voorkomen doet u er goed aan altijd
en overal schoenen te dragen. Verder
zijn er grasluizen, muggen en bijen
die ongemakken, onder andere diarree,
tijdens de reis kunnen veroorzaken.
De medische hulp in Suriname is goed
te noemen; de meeste artsen hebben hun
opleiding in Nederland voltooid.
Het
drinkwater aan de kust is lekker en
kan zo uit de kraan worden gedronken.
In het binnenland is er geen waterleiding
en wordt het water uit de rivier gebruikt.
Het is aan te raden wat chloortabletten
mee te nemen om het rivierwater te zuiveren.
Tijdsverschil
Afhankelijk van onze zomer- of wintertijd
bedraagt het tijdverschil 4 of 5 uur.
Als in oktober de wintertijd ingaat
is het in Suriname 4 uur vroeger dan
in Nederland.
Paramaribo
Als je eens de moeite neemt om het letterlijk
hogerop te zoeken, dan is Paramaribo
veel groener dan het vanaf de straat
lijkt.
De koloniale geschiedenis is terug te
vinden in de typische bouwstijl van
de stad, die in het verleden ook wel
de houten stad uit het Caraïbisch
gebied werd genoemd.
Vanuit de toren van de Petruskathedraal
kun je de hoofdstad heel goed overzien.
Naast roestige golfplaten waarmee veel
daken bedekt zijn, zie je huizen van
hout (vandaar die bijnaam). Verschillende
van deze houten huizen zijn inmiddels
voorgedragen voor de monumentenlijst.
Een goed idee, want talloze branden
hebben in de loop der tijd al verschillende
panden vernietigd. De wil om te behouden
is groot, het geldgebrek om plannen
uit te kunnen voeren helaas groter.
Heel langzaam werkt Paramaribo aan het
restaureren van zijn binnenstad.
De
stedelingen zijn afkomstig uit verschillende
culturen die het stadsbeeld een afwisselende
sfeer geven. Als een paal boven water
staat dat sommige toeristen vreemd opkijken
als ze de grootste moskee van Zuid Amerika
en de joodse synagoge gebroederlijk
naast elkaar staan in het centrum.
De kuststrook is bebost, ten zuiden
van de kustvlakte zijn er savannen,
die een meer zanderige bodem hebben.
Er komen verschillende vegetatie-typen
voor op de savanne: bos (vaak met 'Cola-kreken',
ook wel kleine riviertjes met doorzichtig
bruin water), struiksavanne en open
savanne met dwergstruiken en gras.
Naast het stuwmeer ligt Brownsberg,
een klein bergje in het regenwoud, van
500 meter hoog. Dit gebied is nu een
natuurpark, met bovenop de berg een
kampement voor beheerders en bezoekers.
Over het algemeen is een tropisch regenwoud
helemaal niet de jungle of die groene
hel, zoals je die vaak in films ziet.
Slechts waar het zonlicht de bodem kan
bereiken, een open plek, of langs een
rivier: daar heb je wel je hakmes nodig,
om je een weg te banen. Zoals overal
in de natuur, moet je ook hier goed
je ogen de kost geven, en geduld hebben,
om te zien wat er te zien is.
In
een tropisch regenwoud zijn er vaak
drie boomlagen, en in Suriname is het
meestal de middelste boomlaag die een
gesloten bladerdak vormt, op zo'n 35
meter boven de grond. Maar er zijn heel
wat woudreuzen die daar bovenuit steken.
Van onderaf gezien zie je eigenlijk
niks, alleen een stam die in het bladerdak
verdwijnt.
Suriname heeft 4 seizoenen; een kleine
regentijd, de echte (grote?) regentijd,
de droge en een kurkdroge periode. Begrippen
zoals zomer, lente, herfst en winter
zoals wij die hier kennen zijn hier
niet bepaald mee te vergelijken.
|